Susunan:
Guru gatra: 4
Guru wilangan: 7, 10, 12, 8, 8
Guru lagu: u, u, i, u, o
Contoh:
Aja nganti kabanjur,
barang polah ingkang nora jujur,
yen kebanjur sayekti kojur tan becik,
becik ngupayaa iku,
pitutur ingkang sayektos.
7. Dhandhanggula
Berasal dari kata dhang-dhang yang artinya mengharapkan. Makna dhandhanggula adalah mengharapkan sesuatu yang indah setelah melalui perjuangan yang sulit. Guru gatra dhandhanggula paling banyak di antara tembang lainnya.
Susunan:
Guru gatra: 10
Guru wilangan: 10, 10, 8, 7, 9, 8, 6, 8, 12, 7
Guru lagu: i, a, e,u, i, a,u, a, i, a
Contoh:
Nanging yen sira ngguguru kaki,
amiliha manungsa kang nyata,
ingkang becik martabate,
sarta kang wruh ing kukum,
kang ngibadah lan kang ngirangi,
sukur oleh wong tapa,
ingkang wus amungkul,
tan mikir pawewehing liyan,
iku pantes sira guronana kaki,
sartane kawruhana
8. Durma
Menggambarkan sifat amarah, berontak, sombong, angkuh, atau serakah.
Susunan:
Guru gatra: 7
Guru wilangan: 12, 7, 6,7, 8, 5,7
Guru lagu: a, i, a, a, i, a, i
Contoh:
Dipunsami hambanting sariranira,
cecegah dhahar guling,
darapon sudaa,
napsu kang ngambra-ambra,
rerema hing tyasireki,
dadi sabarang,
karsanira lestari
9. Pangkur
Memiliki sama arti dengan mungkur atau undur diri. Menceritakan manusia yang beranjak tua dan sudah tidak sekuat usia muda.
Susunan:
Guru gatra: 7
Guru wilangan: 8, 11,8, 7,12, 8, 8
Guru lagu: a, i,u, a,u, a, i
Contoh:
Si pengung nora nglegewa,
sangsayarda denira cacariwis,
ngandhar-andhar angendukur,
kandhane nora kaprah,
saya elok alangka longkangipun,
si wasis waskitha ngalah,
ngalingi marang si pingging.
10. Megatruh
Berasal dari kata megat dan ruh. Tembang megatruh diartikan sebagai kematian manusia. Segala rasa kesedihan dan penyesalan tertuang dalam tembang ini.
Susunan:
Guru gatra: 5
Guru wilangan: 12, 8, 8, 8, 8
Guru lagu: u, i, u, i, o
Contoh:
Kabeh iku mung manungsa kang pinujul,
marga duwe lahir batin,
jroning urip iku mau,
isi ati klawan budi,
iku pirantine uwong.
11. Pucung
Bermakna manusia yang sudah di alam kubur dan siap menghadapi Sang Pencipta untuk mempertanggungjawabkan amal selama di dunia.
Susunan:
Guru gatra: 4
Guru wilangan: 12, 6, 8, 12
Guru lagu: u, a, i, a
Contoh:
Ngelmu iku kalakone kanthi laku,
lekase lawan kas,
tegese kas nyantosani,
setya budya pangekese dur angkara.
Itulah contoh tembang macapat yang bisa Anda pelajari. Semoga bermanfaat.